Amyotrofische Laterale Sclerose (ALS)

Amyotrofische Laterale Sclerose (ALS) is een progressieve spierziekte die in de hersenen en het ruggenmerg ontstaat. Bij ALS sterven de motorische zenuwcellen langzaam af, waardoor er geen signalen meer worden afgegeven van de hersenen naar de spieren. Er bestaat ook een variant van ALS met een minder snel beloop, Progressieve Spinale Musculaire Atrofie (PSMA) genaamd. Er is nog onvoldoende bekend over het ontstaan van de ziekte maar het lijkt erop dat 5-10 % van de gevallen te maken heeft met erfelijkheid. In Nederland zijn er ongeveer 1500 patiënten bekend met ALS.

Symptomen

Moeheid en spierzwakte zijn de eerste symptomen van de ziekte. Ook zullen de spieren in de keel, in het gezicht en in ledematen minder krachtig worden, wat kan leiden tot loopstoornissen, spiertrekkingen, slikstoornissen en problemen met communiceren. Uiteindelijk zullen de meeste spieren verlammen. De tijd tussen de eerste verschijnselen en het uiteindelijk verlammen van de spieren verschilt per persoon. De logopedist kan ondersteunen bij kauw- en slikproblemen en bij communicatieproblemen.

Kauw- slikproblemen

Omdat de spieren in het mond- en keelgebied slechter gaan functioneren en uiteindelijk helemaal kunnen stoppen met functioneren is de kans op verslikking door vloeistof, eten of speeksel groot. Wanneer de spieren die de ademhaling aansturen ook niet goed functioneren is de patiënt niet in staat krachtig genoeg te hoesten om hetgene waarin hij/zij zich verslikt heeft weer op te hoesten. Gevolg hiervan kan een longontsteking zijn, welke kan leiden tot overlijden.

De logopedist kan beoordelen wat er mis gaat tijdens het slikken en beoordelen of een aanpassing van de consistentie noodzakelijk is en/of dat er compensatietechnieken moeten worden aangeleerd. Vaak is het ook nodig de omgeving te adviseren. Omdat het kauwen en slikken tot problemen kan zorgen en patiënten hierdoor kans hebben op vermagering en uitdroging (door minder te eten en drinken) is een goede samenwerking tussen de logopedist en de diëtist noodzakelijk.

Communicatieproblemen

Om te kunnen spreken hebben we de spieren in ons gezicht nodig. Wanneer deze spieren niet voldoende worden aangestuurd kan de spraak dysartrisch of zelf onmogelijk worden.  Voor meer informatie zie dysartrie. Wanneer de spraak onmogelijk wordt kan er eventueel een communicatiehulpmiddel worden aangeschaft.

Fotograaf: Albert Brunsting

Fotograaf: Albert Brunsting

Meer informatie over ALS

Stichting ALS

Vereniging Spierziekten Nederland

ALS-centrum